Integracja Europejska - Unia Europejska - ściąga

Geneza Unii Europejskiej
1946 - Churchil proponuje powołanie Stanów Zjednoczonych Europy;
Plan Marshala - 14 mld $, zaoferowanych przez Amerykę Europie na odbudowę gospodarki;
Organizacja Współpracy Gospodarczej - zajmowała się rozdzielaniem pieniędzy z planu Marshala;
9.05 1950 - ogłoszenie planu współpracy Francji-Niemiec przez Roberta Schummana (minister spraw zagranicznych w zakresie węgla i stali);
1951 - w ramach traktatu Paryskiego zostaje powołana Europejska Wspólnota Węgla i Stali
(EWWiS)- utworzenie wspólnego rynku węgla i stali; EWWiS jest osobą prawną; powołana na 50 lat;
1957 - Europejska Wspólnota Gospodarcza EWG- traktat Rzymski;
1957 - Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom)- traktat rzymski;
3 filary obecnej UE = EWG +EWWiS + Euroatom
1965 - Powstanie wspólnoty europejskej - 3 organizacje połączono razem
1967 - Połączono władze wspólnot europejskich - Komisja Europejska
1970 - Dołączają nowe państwa
1973 - Kryzys naftowy (szok naftowy) powoduje spowolnienie integracji. Kraje zajęły się ratowaniem sytuacji we własnym kraju.
1985 - Opracowanie przez Komisję Europejską Białej Księgi czyli raport zawierający bariery i ograniczenia dla dalszej integracji
1986 - Jednolity akt europejski zakładający stworzenie jednolitego rynku
1989 - Raport Delorsa zakładał utworzenie unii gospodarczo - walutowej (polityka gospodarcza, fiskalna, walutowa, wspólne wskaźniki makroekonomiczne)
1992 - Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej (o powołaniu do życia)
3 Filary
* unia gospodarczo - walutowa (w ciągu 10 lat)
==> wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa
==> wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne
==> (policja, emigracja, przestępczość)
* wprowadzono obywatelstwo Unii
* położono nacisk na europejskość
1997 - Traktat Amsterdamski - porusza problem poświęcony zbliżeniu unii do obywateli, próba uproszczenia procedur
2000 - Traktat Nicejski w całości poświęcony rozszerzeniu, reformy instytucji UE pod kątem rozszerzenia.
Zasady na któtych opiera się integracja europejska
1) Swoboda przepływu towarów (wprowadzona najwcześniej)
2) Swoboda przepływu osób (swoboda przemieszczania się, osiedlania, zatrudnienia na tych samych zasadach prawnych i socjalnych ,co obowiązujące w danym kraju, swoboda prowadzenia działalności gospodarczej
3) Swoboda przepływu kapitału ( swoboda inwestowania np. na innych giełdach; blokowana była w zakresie kapitału krótkoterminowego praktycznie do traktatu z Maastricht)
4) Swoboda przepływu usług (dotyczy wszystkich usług, ale przede wszystkim usług bankowych, kredytowych, ubezpieczeniowych; polega ne eksportowaniu usług bez konieczności zakładania nowych przedstawicielstw
Do trybunału można zaskarżyć każdy akt prawny ograniczający którąś ze swobód.
Formy integracji ekonomicznej
Klub handlu preferencyjnego- Redukcja wzajemnych ceł
Obszar wolnego handlu- Wzajemne zniesienie podatków (ceł) importowych
Unia celna- Wzajemne zniesienie podatków (ceł) importowych
-Wspólne taryfy celne importowanych towarów dla krajów trzecich
Wspólny rynek- Wzajemne zniesienie podatków (ceł) importowych
-Wspólne taryfy celne importowanych towarów dla krajów trzecich
-Swobodny przepływ wszystkich czynników produkcji między państwami należącymi do organizacji
Unia ekonomiczna Wzajemne zniesienie podatków (ceł) importowych
-Wspólne taryfy celne importowanych towarów dla krajów trzecich
- Swobodny przepływ wszystkich czynników produkcji między państwami należącymi do organizacji
- Unifikacja polityki fiskalnej, monetarnej i społeczno-ekonomicznej
Prawo i procesy decyzyjne
Prawo unii dzieli się na dwie grupy:
> Pierwotne (konstytucyjne, wyższego rzędu)
> Wtórne (prawo niższego rzędu)
> Prawo unijne jest prawem nadrzędnym wobec prawa krajowego.
> Jest tworzone przez dwa rodzaje traktatów:
> Założycielskie i związane z nimi protokoły i aneksy
> Modyfikacyjne - rozszerzające, uściślające i kasujące treści traktatów założycielskich a także związane z nimi aneksy
> Umowy międzynarodowe Unii ratyfikowane przez kraje członkowskie
Źródła prawa wtórnego
> Rozporządzenie - ma zasięg ogólny, jest obligatoryjne we wszystkich swoich elementach
i bezpośrednio do zastosowania w każdym państwie członkowskim;
> Dyrektywa - obliguje Państwo członkowskie do którego jest przeznaczona, w zakresie rezultatu (celu) który zamierza osiągnąć, pozostawiając niewątpliwie dla władz krajowych wybór formy
i środków realizacji; bardziej szczegółowa niż rozporządzenie; akt niższego rzędu;
> Decyzja - jest obligatoryjna w zakresie wszystkich swoich elementów dla wszystkich jej adresatów;
> Rekomendacje i stanowiska (opinie) - nie są wiążące dla państwa członkowskiego
Sposoby podejmowania decyzji
> Jednomyślne (veto jednego z państw może zablokować dany akt prawny; stosowany w najważniejszych sprawach tj. przyjęcie nowych członków, zmiany instytucjonarne, ratyfikacja traktatu)
> Na bazie konsensusu (forma podejmowania decyzji na bazie porozumienia mimo różnic )
> Kwalifikowaną większością głosów ( w rożnych miejscach może oznaczać coś innego; w UE określona jest szczególnie dla rady 62 głosów za / 86 możliwych; w niektórych sprawach 62 głosy muszą pochodzić z co najmniej 10 państw)
> Zwykłą większością głosów ( 50% + 1 głos)
Procedury decyzyjne
1) Procedura konsultacji
Rada Unii może podjąć decyzję dopiero po zasięgnięciu opinii innego organu. W określonych sprawach rada musi zasięgnąć opinii ściśle określonego organu.
Organami tymi są:
> Parlament Europejski
> Komitet Ekonomiczno-Społeczny
> Komitet Regionów
2) Procedura Kodecyzyjna
Powstała, by pogodzić kompetencje dwóch organ ów ustawodawczych w UE:
> Rady Unii Europejskiej (15 ministrów spraw zagranicznych krajów członkowskich; reprezentuje interesy państw)
> Parlamentu Europejskiego (reprezentuje interesy obywateli)
Procedura ta polega na współdecydowaniu i składa się z 4 rund
Runda 1 Komisja Europejska przygotowuje projekt aktu prawnego, a następnie wysyła do Rady i Parlamentu. Parlament wydaje opinię i przekazuje ją radzie. RUE zgłasza stanowisko wobec opinii Parlamentu.
Gdy obie strony akceptują akt to procedura kończy się na rundzie 1 i akt wchodzi w życie. Jeśli nie, to rozpoczyna się runda 2
Runda 2 Parlament Europejski (PE) ma 3 miesiące na ustosunkowanie się do RUE. Gdy zgłosi swoje poprawki dochodzi do rundy 3.
Runda 3 Rada Unii Europejskiej ma 3 miesiące na ustosunkowanie się do poprawek PE. Gdy zgłosi swoje poprawki dochodzi do rundy 4.
Runda 4Powołany zostaje Komitet Pojednawczy składający się w 50% z członków PE i 50% członków RUE.Komitet Pojednawczy przygotowuje wspólny tekst aktu prawnego.Zarówno Parlament jak i Rada mają 6 tygodni na przyjęcie aktu. Jeżeli PE lub RUE nie przyjmą aktu to nie wchodzi on w życie i procedura legislacyjna zaczyna się od nowa
PODSTAWOWE ORGANA UNII EUROPEJSKIEJ
ich skład i kompetencje
Struktura organów
Najwyższy organ polityczno-decyzyjny
* RADA EUROPEJSKA
Organa ustawodawcze
* Parlament Europejski
Rada Unii Europejskiej
Organ wykonawczy
* Komisja Europejska (=Rząd)
Organ sądowniczy
Trybunał sprawiedliwośc
Organ kontrolny
Trybunał rewidentów księgowych
Organa doradcze
* Komitet Ekonomiczno - Społeczny
Komitet Regionów
Banki
* Europejski Bank Centralny
* Europejski Bank Inwestycyjny
RADA EUROPEJSKA
> Funkcjonuje od 1974 roku w postaci regularnych spotkań 2 razy do roku
> Tworzą ją głowy państw i szefowie rządów krajów członkowskich
> Nie ma stałej siedziby ani administracji
> Spotkania mają miejsce w kraju, który przewodnicz w UE w danym półrocczu
ZADANIA (Kompetencje) RADY EUROPEJSKIEJ
1. Nadaje UE impuls do rozwoju;
2. Wytycza główne kierunki polityki UE
3. Ustala priorytety polityki UE
4. Rozstrzyga problemy wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
5. Przygotowuje dyrektywy w sprawie wspólnych akcji i kooperacji politycznej
6. Rozwiązuje problemy sporne, którym nie podołała Rada Unii
OBSZARY DZIAŁALNOŚCI (Zainteresowania)
1. Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa
* Rozwiązywanie konfliktó międzynarodowych
* Terroryzm międzynarodowy
* Rozbrojenie
* Stosunki z Rosją
2. Rozszerzenie Unii
* Przyjęcie nowych Państw
* Negocjacje akcesyjne
3. Reformy instytucjonalne
Powiązania Rady Europejskiej z innymi organami UE
Przewodniczący Rady Europejskiej składa Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie po każdym szczycie oraz raz w roku pisemny raport na temat postępów w integracji.
PARLAMENT EUROPEJSKI
> Organ ustawodawczy
> Największy wielonarodowy parlament na świecie; reprezentuje 370 mln obywateli Unii
> Kadencja trwa 5 lat
> Przewodniczący wybierany na 2,5 roku
> PE składa się z 626 deputowanych; z tego 1/3 stanowią kobiety
Siedziby
1. Strasbourg - miejsce spotkań plenarnych PE
2. Bruksela - miejsce działania komisji parlamentarnych
3. Luksempurg- miejsce pracy Sekretariatu Generalnego Parlamentu
> Podział mandatów jest proporcjonalny do liczby ludności danego kraju członkowskiego
Funkcje
1. legislacyjna (prawodawcza) wspólnie z RUE
2. budżetowa wspólnie z RUE
* Zatwierdzanie budżetu
* Poprawki do budżetu
* Odrzucenie budżetu
* Przewodniczący PE podpisuje budżet
* Nadzór nad wydatkami nieobligatoryjnymi
3. Kontrolna ( nadzorcza) nad administracją UE - Komisją Europejską
* Zatwierdza kandydata na przewodniczącego Komisji Europejskiej i pozostałych członków
* Posiada prawo dymisji komisji
RADA UNII EUROPEJSKIEJ
> Najwyższy organ decyzyjny w UE
> Nie pełni funkcji rządu, ale ma funkcje zbliżone do parlamentu
> W jej skład wchodzą ministrowie poszczególnych resortów każdego państwa członkowskiego
> W jednym posiedzeniu Rady uczestniczy minister odpowiedzialny za resort, którego tematyka jest omawiana
> RUE przewodniczą kolejno wszystkie państwa członkowskie po pół roku
> Rada może występować jako:
- Rada Generalna - w posiedzeniu biorą udział ministrowie spraw zagranicznych
- Rada Specjalistyczna - w posiedzeniu biorą udział ministrowie omawianego resortu
> Rada Generalna zajmuje się:
* sprawami najistotniejszymi dla UE
* koordynuje prace pozostałych ministrów
* przygotowuje spotkania Rady Europejskiej
> Rada Generalna zbiera się co miesiąc, a pozostałe Rady 2 - 4 razy do roku.
> Spotkania odbywają się w Brukseli, oprócz kwietnia, czerwca i października (wtedy w Luksemburgu)
> Sekretariat Generalny - koordynuje prace w Radzie i zapewnia jej funkcjonowanie, zatrudnia ok. 2300 pracowników
> Komitet Stałych Przedstawicieli Rządów Państw Członkowskich (COREPER) - składa się z ambasadorów akredytowanych w Brukseli, spotykają się co tydzień, przygotowując sesje ministerialne. Nadzoruje i koordynuje prace 250 komitetów i grup roboczych.
ZADANIA RUE
1. Tworzy prawodawstwo dla Unii
2. Ustala cele polityczne
3. Koordynuje politykę gospodarczą państw członkowskich
4. Zawiera porozumienia międzynarodowe w imieniu Unii
5. Podejmuje decyzje w kwestii wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
DECYZJE PODEJMUJE
1. Jednomyślnie (decyzje najważniejsze np. przyjęcie nowych członków)
2. Zwykłą większością głosów
3. Większością kwalifikowaną (tak najczęściej) 62 głosy
Państwa dysponują różną liczbą głosów:
Wszystkie-87;Niemcy-10;Francja-10;Wielka Brytania-10;Hiszpania-8;Portugalia-5;Grecja-5;Holandia-5;Belgia-5;Dania-3;Austria-4;Szwecja-3
KOMISJA EUROPEJSKA
> Organ wykonawczy
> Proponuje wspólną politykę i zarządza działalnością Unii
> Składa się z 20 członków komisarzy; Większość komisarzy to politycy z partii rządzących krajów członkowskich; Kandydatury składają rządy państw.W nowej Unii 1 Państwo = 1 Komisarz
Teraz Włochy, Francja, Wielka Brytania, Niemcy, Hiszpania mają po 2 komisarzy
> Przewodniczący Komisji jest wybierany przez przywódców 15-tki i zatwierdzany po konsultacjach z PE
> PE zatwierdza skład komisji
> Kadencja Komisji Europejskiej trwa 5 lat (obecnie trająca od 1.01.2000, a przewodniczącym jest Romano Prodi)
ZADANIA KOMISJI EUROPEJSKIEJ
1. Proponuje akty ustawodawcze
2. Wydaje samodzielne akty prawne (dyrektywy,decyzje)
3. Czuwa nad przestrzeganiem prawa Unii
4. Wciela w życie politykę Unii
5. Zarządza budżetem UE i funduszami strukturalnymi
6. Nakłada grzywny na obywateli i państwa
> Na czele komisji stoi przewodniczący wraz z dwoma wiceprzewodniczącymi. Kierują oni pracą komisarzy. Każdy komisarz jest odpowiedzialny za jeden lub kilka obszarów polityki.
> W całej komisji pracuje ok. 16 000 osób .
> Komisja Europejska zbiera się na posiedzeniach jeden raz w tygodniu (w środę rano). Wtedy to zatwierdza opracowane propozycje i finalizuje opracowanie dokumentów politycznych.
> Decyzje zapadają większością głosów. Każdy członek komisji = 1 głos; sprawy rutynowe komisja załatwia drogą pisemną;
> Komisja Europejska odpowiada przed Parlamentem Europejskim, który ma prawo odwołania jej większością 2/3 głosów
Trybunał sprawiedliwości
> Organ sądowniczy
> Powstał w 1953 roku jako organ orzekający EWWiS
> Składa się z 15 sędziów i 8 adwokatów, którzy pełnią funkcją rzeczników generalnych.
> Sędziowie są minowani na 6 lat przez państwa członkowskie, co 3 lata połowa składu jest wymieniana.
> Przewodniczący jest wybierany co 3 lata
> Siedziba Trybunału mieści się w Luksemburgu
> W 1989 powołano sąd pierwszej instancji (15 sędziów)
Zajmuje się on:
* Skargami osób fizycznych i prawnych
* Sporami między instytucją Unii a jej funkcjonariuszami
* Skargami przeciwko Komisji Europejskiej wnoszonymi przez przedsiębiorstwa
Zadania Sądu:
1. Wykładanie prawa europejskiego
2. Interpretacja traktatów
3. Rozstrzyganie sporów między państwami Unii
4. Rozstrzyganie sporów między UE a jej członkami
5. Rozstrzyganie sporów między instytucjami UE
6. Rozstrzyganie sporów między osobami prywatnymi a UE
7. Wyrażanie stanowiska w sprawach porozumień międzynarodowych
Trybunał
> Jest ostatnią instancją wspólnotową.
> Jego wyroki są niepodważalne i wiążące dla sądów państw członkowskich.
> Spory rozpatrywane są podczas sesji plenarnych lub w 6 izbach.
> Rozpatruje on różne odwołania od decyzji Sądu Pierwszej instancji.
> Ma prawo anulować decyzje
> MA prawo kontrolować legalność braku decyzji wspólnotowych
> Ma prawo kasacji wyroku Sądu Pierwszej Instancji
TRYBUNAŁ REWIDENTÓW KSIĘGOWYCH
> Organ kontrolny UE (odpowiednik polskiego NIK)
> Działa od 1977, a pełne prawa uzyskał w 1993
> Wybierany na 6 lat
> W skład wchodzi 15 rewidentów, a na czele stoi przewodniczący
> Rewidenci są mianowani przez Radę Unii Europejskiej
Zadania:
1. Kontroluje finanse publiczne UE
2. Nadzoruje wykorzystanie budżetu (pożyczki, kredyty, fundusze strukturalne)
3. Ocenia prawidłowość wykorzystania wydatków wspólnotowych
4. Sporządza roczne sprawozdanie po zamknięciu każdego roku budżetowego i publikuje w Dzienniku Urzędowym
KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY oraz KOMITET REGIONÓW
> Organa doradcze UE,
> Składają się z 222 członków, wybieranych na 4 lata
KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY
> Istnieje od 1957 roku
> Jest organem doradczym Rady, Komisji i Parlamentu
> Członkowie zbierani są w 3 grupach: pracodawców, pracowników i przedstawicieli różnych stanowisk.
Obszar zainteresowania:
1. Swobodny przepływ ludzi
2. Swoboda osiedlania się
3. Sprawy socjalne
4. Oświata
5. Ochrona zdrowia
6. Zatrudnienie
7. Równouprawnienie itp.
> Wpływa na lepsze więzi między
> Daje możliwość wpływu społeczeństwa na projekty europejskie oraz prowadzenie dialogu ze społeczeństwem w sprawach poza unijnych.
KOMITET REGIONU:
> Jego zainteresowaniem jest rozwój regionalny i realizacja zasady subsydiarności (zasada nie wtrącania się Unii w sprawy, które mogą być lepiej załatwione przez regiony)
> Reprezentuje lokalne społeczności i dba o to, by decyzje Unii były zgodne z ich oczekiwaniami
> Musi by ć konsultowany w sprawach spójności ekonomicznej i społecznej włączając w to fundusze strukturalne sieci trans-europejskiej (transportowe, telekomunikacyjne i energetyczne), zdrowie, edukacja, kultura.
EUROPEJSKI BANK CENTRALNY
> Powstał 1 czerwca 1998, ma siedzibę we Frankfurcie
> Kieruje polityką pieniężną państw Unii, w których obowiązuje Euro
Europejski System Banków Centralnych- w jego skład wchodzi 12 narodowych banków centralnych
Zadania:
1. Zarządza rezerwami walutowymi 12 państw członkowskich
2. Ustala poziom stóp procentowych w strefie Euro
3. Przeprowadza operacje dewizowe
4. Dba o sprawne działanie systemów płatniczych
5. Decyduje o emisji banknotów Euro
6. Pełni funkcje doradcze dla organów Unii
> Najwyższym organem EBC jest Rada
> W jej skład wchodzi prezes wiceprezes oraz 4 członków zarządu i 12 prezesów banków narodowych
> Prezes EBC jest wybierany na 5 lat zwykła większością głosów
> Kapitał założycielski to 5 mld Euro
EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY
> Został utworzony na mocy traktatu rzymskiego w 1958 roku
> Udziela najwyższych pożyczek na świecie
> Jest największą instytucją finansową na świecie; w 1998 emisja obligacji sięgnęła 31 mld Euro
Zadania:
1. Udziela kredyty przedsiębiorstwom prywatnym i państwowym we wszystkich państwach członkowskich
2. Finansuje tworzenie sieci trans-europejskich
3. Finansuje projekty zmniejszenia zużycia energii
4. Wspiera małe i średnie przedsiębiorstwa
5. Wspiera projekty związane z ochroną środowiska
JEDNOLITY RYNEK FINANSOWY
Integracja- gospodarcza (wielki rynek towarów i usług
- walutowa-stabilne waluty
EFEKTY:1. Rozwój eksportu
2. strategia międzynarodowa podmiotów gospodarczych
3. inwestycje w innych krajach
4. źródła finansowania na różnych rynkach
CELE JEDNOLITEGO RYNKU FINANSOWEGO
1.lepsza alokacja zasobów kapitałowych
2. dywersyfikacja źródeł i form kredytów (konkurencja między bankami)
3. większe zróżnicowanie usług finansowych, lepsze przystosowanie do usług klientów
4. obniżenie kosztów funduszy pozyskiwanych przez osoby fizyczne i podmioty gospodarcze
Liberalizacja przepływu kapitałów
1. 1960- 1962 zniesiono ograniczenia w płatnościach między krajami, liberalizacją objęto kredyty krótkoterminowe i średnioterminowe, zakup papierów wartościowych (obligacji i akcji). Liberalizacją nie objęto emisji papierów wartościowych na rynkach zagranicznych, otwierania i prowadzenia rachunków bieżących i terminowych przez bank danego kraju dla nierezydentów.
2. 1973-1985 zahamowanie procesu liberalizacji przepływu kapitałów
3. 1985 wznowienie procesu liberalizacji ( Biała Księga) , Jednolity Akt Europejski
4. 1987 dyrektywa Rady Europejskiej w sprawie zniesienia ograniczeń stosowanych wobec długoterminowych kredytów handlowych, emisji papierów wartościowych na rynkach zagranicznych
5. 1988 dyrektywa wprowadzająca pełną swobodę przepływu kapitałów od 1990 roku ( z wyjątkiem Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Portugalii od 1992)
6. Traktat z Maastricht 1992 swoboda przepływu kapitałów jest warunkiem przyszłejUnii Gospodarczo-Walutowej, zabrania się jakichkolwiek restrykcji w ramach przepływu kapitałów między krajami członkowskimi oraz między krajami trzecimi a Unią, nieodwracalny charakter liberalizacji
JEDNOLITY RYNEK FINANSOWY
1. Swoboda osiedlania się dała prawo do podejmowania działalności gospodarczej na własny rachunek przez osoby fizyczne i prawne z jednych krajów Unii w innych krajach na zasadach określonych przez ustawodastwo tych ostatnich, obowiązujących ich własnych obywateli
2. Swoboda świadczenia usług finansowych przez państwa mające siedzibę w jednym z krajów członkowskich na rzecz podmiotów z innych krajów, w których nie ma ono swojego oddziału
3. Konsumenci uzyskali prawo nabywania różnych usług od dowolnego państwa mającego siedzibę w którymś z krajów czlonkowskich
4. Instytucje finansowe uzyskały nieskrępowane prawo świadczenia usług ponad granicami na rzecz rezydentów z całej Unii, mozliwośc eksportowania usług bez konieczności zakładania oddziałów oraz korespondencyjnej sprzedaży produktów oszczędnościowych i ubezpieczeniowych.
LIBERALIZACJA USŁUG BANKOWYCH
1. Pierwsza dyrektywa bankowa - ustalono minimalne wymagania dla instytucji kredytowych(kapitał załozycielski), by mogły działać w krajach członkowskich, uprawniały one do zakładania oddziałów w innych państwach po uzyskaniu pozwolenia ich władz
2. Biała Księga zaproponowała wzajemne uznawanie przepisów narodowych, założono ze we wszystkich sektorach rynku finansowego przepisy narodowe mają na celu ochronę konsumentów i bezpieczeństwo należności, stwierdzono ze nie należy ujednolicać przepisów, że można zaufać przepisom danego kraju
3. Druga dyrektywa bankowa jest kluczowym aktem prawnym dla instytucji kredytowych, umożliwia wydawanie jednolitej licencji bankowej, która pozwala na zakładanie oddziałów w innych krajach bez konieczności uzyskania pozwoleń innych krajów
LIBERALIZACJA USŁUG UBEZPIECZENIOWYCH
W latach 70-tych swoboda podstawowej dzaiłalności ubezpieczeniowej (ubezpieczenia na życie i nie na życie. W 1994r. wydano dyrektywę umożliwiającą wydawanie jednolitej licencji na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej na terenie wszystkich krajów.
ZINTEGROWANY RYNEK FINANSOWY UMOŻLIWIŁ
1. efektywną dystrybucję oszczędności
2. sprawna infrastruktura dla płatności
3. kredyt po możliwie najtańszych kosztach
4. obniżenie kosztów pośrednictwa finansowego, i ogólnych kosztów
5. wzrost konkurencyjności
Budżet Unii Europejskiej
Budżet Unii służy do realizowania wspólnej polityki państw członkowskich (np. rolnictwo)
Początkowo był to budżet jedynie składkowy, jednakże to źródło dochodu okazało się niewystarczające i dlatego teraz występują także inne źródła.
W budżecie UE nie ma możliwości powstania deficytu. Jeżeli wydatki przekraczają wpływy, to państwa członkowskie muszą się złożyć.
Budżet UE nie może przekroczyć 1,27% PKB krajów członkowskich.
1. Zasady budżetowe
> Jedność - wszystkie przychody i wydatki zebrane są w formie jednego dokumentu
> Uniwersalność - poszczególne kategorie przychodów nie mogą być przypisane konkretnym wydatkom
> Jednoroczność - poszczególne operacje budżetowe odnoszą się do konkretnego roku budżetowego
> Równowaga - zrównoważenie wydatków i przychodów, wydatki są pierwotne w stosunku do źródeł przychodów; niedopuszczalny jest deficyt i zaciąganie pożyczek i kredytów na jego pokrycie; ewentualna nadwyżka przekazywana jest na poczet przyszłego roku
> Szczegółowość - każdy wydatek musi być przypisany konkretnemu celowi
> Walutą budżetu jest euro
2. Procedura tworzenia budżetu
Projekt budżetu przygotowuje Komisja Europejska, która następnie przesyła go do Rady Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.
Podpisany budżet wraca do Komisji Europejskiej do realizacji.
RUE ma większe kompetencje przy wydatkach obligatoryjnych.
PE ma większe kompetencje przy wydatkach nie obligatoryjnych.
3. Przychody (wpływy do budżetu)
1958 -1970 bezpośrednie wpłaty krajów członkowskich (budżet składkowy)
W 1970 decyzją Rady wprowadzono system zasobów własnych, czyli niezależne źródła dochodów:
1) opłaty rolne - opłaty wyrównawcze przy imporcie towarów w ramach wspólnego rynku oraz tzw. składki cukrowe pobierane z tytułu produkcji i magazynowania cukru i izoglukozy
2) cła - pobierane od wartości towarów importowanych z krajów trzecich w ramach wspólnej taryfy celnej. Obecnie jest malejącym źródłem przychodu.
1970-1979 bezpośrednie wpłaty krajów członkowskich + system zasobów własnych
1979-1987 system zasobów własnych + VAT
VAT- jeden z największych składników dochodów budżetu, pobierany na podstawie jednolitej stawki VAT, która obecnie wynosi 1%. Kwota podatku nie może przekroczyć 50% PNB danego kraju członkowskiego, obliczanego dla każdego kraju w jednakowy sposób.
1987-2002 Klasyczny system zasobów własnych + wpłaty własne + VAT
Tendencje zmian:
Największym źródłem dochodu są wpłaty własne, następnie VAT, klasyczny system zasobów własnych, nadwyżki zeszłoroczne.
4,Wydatki budżetu
> Wydatki obligatoryjne (44% Budżetu z 2001)
Są to wydatki na rolnictwo realizowane przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnictwa (FEOGA).
FEOGA składa się z 2 sekcji:
- sekcja gwarancji (91% wydatków realizowanych przez fundusz; wydatki obligatoryjne)
- sekcja orientacji ( 9%)
Decydującą rolę w zatwierdzaniu wydatków obligatoryjnych ma RUE
Malejąca tendencja wydatków obligatoryjnych jest równoznaczna z malejącym znaczeniem RUE
> Wydatki nieobligatoryjne (56% Budżetu z 2001)
1) Fundusze strukturalne 35%
- Europejski Fundusz Socjalny
- Sekcja orientacji FEOGA
- Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
- Fundusz Spójności
- Instrument Finansowy Orientacji Rybołóstwa
2)Polityka wewnętrzna 6,5% Badania, rozwój technologiczny, transport, ochrona środowiska, kultura, edukacja
3) Polityka zewnętrzna 5,5% Pomoc humanitarna, żywnościowa
4)Administracja 4%
5) Zwroty krajom członkowskim i pozostałe wydatki 5%
Europejski system Walutowy
Powstał decyzja RE-79r
Cel-osiagniecie stabilizacji walutowej wśród krajów wspólnoty; zredukowanie fluktuacji kursów pomiędzy krajami;
3 elementy
1. jesdnostka rozrachunkowa ECU-traktowana jako waluta obca, kurs na podst. Koszyka walut; W ramach ESW każda z walut krajów członkowskich miała swój kurs wyrażony w ECU w stosunku do innych
Jest to jednostka rozrachunkowa kreowana początkowo przez Europejski Fundusz Współpracy Walutowej. Został on utworzony poprzez transfer z krajów członkowskich 20% oficjalnych rezerw złota i 20% rezerw brutto $. W zamian za to każde państwo otrzymywało do dyspozycji kwotę odpowiadającą temu transferowi. Łącznie fundusz zgromadził 34mld $.
Zasady funkcjonowania ECU
- funkcjonuje jako wskaźnik kształtowania kursu
- wskaźnik rozbieżności
- środek płatniczy między bankami centralnymi krajów członkowskich w ramach mechanizmu kredytowego i kursowego.
2. mechanizm kursów walutowych- usztywnienie kursów, ustalenie wahań
3. mechanizm interwencyjny(kredytowy) - Fundusz mógł udzielić państwom kredytów na stabilizowanie waluty; krótkoterminowe(3-6 m-cy);sredniot.(2-5 lat); dlugotr.(pow.5 lat)
Europejski Fundusz Współpracy Walutowej- organ, kt. Maiał kierowac europ.syst. walutowy. Powstał przez przekazanie po 20% zlota i rezerw USD; słuzył do utrzymania równowagi w syst. walut.; Pozniej przekształcony w Europejski Tnstytut Monetarny, a nastepnie w EBC.
Powstanie Unii Gospodarczo-Walutowej
1989 - raport Delorsa - zawierał podstawowe założenia Unii Gospodarczo-Walutowej, stał się podstawą traktatu z Maastricht.
Unia Gospodarcza (założenia)
1. Swoboda przepływu towarów, kapitału, osób i usług.
2. Jednolita polityka konkurencji.
3. Przeciwdziałanie deficytom bilansów płatniczych i inflacji przez koordynację polityk makroekonomicznych.
4. Prowadzenie wspólnej polityki strukturalnej
Unia Walutowa (założenia)
1. Swoboda przepływu kapitału
2. Jednolity rynek finansowy
3. Pełna i nieodwracalna wymienialność walut (usztywnienie kursów)
Etapy dochodzenia do Unii Gospodarczo Walutowej
Etap I
Etap pierwszy rozpoczął się 1 lipca 1990 roku i trwał do końca roku 1993.Podstawowymi celami tego etapu były:
> Realizacja rynku wewnętrznego w szczególności w zakresie przepływów kapitałowych, usług finansowych (bankowych, ubezpieczeniowych)
> Koordynacja w zakresie polityki gospodarczej a szczególnie finansów publicznych
Poszczególne kraje dokonały liberalizacji w różnym czasie. Większość krajow już na początku pierwszego etapu, ale kraje słabsze ekonomicznie (Hiszpania, Irlandia i Portugalia) przedłużyły ten okres do 1992, a Grecja nawet do połowy 1994
Etap II rozpoczął się z początkiem 1994 i trwał do końca 19987. Podstawowe działania etapu II polegały na:
> Utworzeniu Europejskiego Instytutu Monetarnego (EMI)
> Wdrożeniu dyscypliny finansowej i monetarnej
> Podjęciu decyzji o przejściu do etapu trzeciego
Europejski Instytut Monetarny (EMI) z siedzibą we Frankfurcie został utworzony w XII 1993.
W III etapie został przekształcony w Europejski Bank Centralny (ECB) koordynujący Europejski System Banków Centralnych (ESCB). ECB ma być w założeniu instytucją, której zadaniem ma być kreowanie wspólnej waluty - Euro.
Etap III rozpoczął się 1 stycznia 1999 i trwał do 1 lipca 2002 roku.
Do podstawowych zadań realizowanych w tym okresie należą:
> Tworzenie Europejskiego Systemu Banków Centralnych oraz Europejskiego Banku Centralnego
> Proces wprowadzenia Euro
> Koordynacja polityk ekonomicznych
W świetle traktatu z Maastricht drugi etap budowy Unii Walutowej jest momentem kwalifikacji poszczególnych państw do dalszego tworzenia EMU poprzez porównanie ich wskaźników makroekonomicznych z tzw. kryteriami konwergencji, wskazanymi w protokole Traktatu z Maastricht. Przedstawione są one poniżej:
* Wskaźnik inflacji - średnia stopa inflacji w roku poprzedzającym przejście do trzeciego etapu nie powinna być wyższa o więcej niż 1,5% od średniej stopy inflacji odnotowanej w trzech krajach o najniższej inflacji. Poziom inflacji powinien być mierzony za pomocą wskaźnika cen konsumpcyjnych (przy uwzględnieniu różnic w definicjach narodowych)
* Deficyt budżetowy- poziom deficytu budżetowego nie powinien być wyższy niż 3% PKB, mierzonego w cenach rynkowych
* Dług publiczny - udział długu publicznego w PKB nie powinien przekraczać 60%
* Poziom stóp procentowych - długoterminowa stopa procentowa nie może być wyższa niż 2 % od porównywalnej średniej stopy procentowej z trzech krajów o najniższej stopie procentowej. Podstawą do określenia długoterminowej stopy procentowej powinny być stopy oprocentowania długoterminowych obligacji rządowych lub porównywalnych papierów.
* Udział w ESW - dotyczy funkcjonowania waluty krajowej w ramach Europejskiego Systemu Walutowego. Waluta powinna przynajmniej w ciągu 2 lat bez problemów utrzymywać się w ramach wskazanych w ESW widełek wahań kursowych (+/- 2,25%)
W rzeczywistości kryterium długu publicznego zostało potraktowane dość liberalnie, gdyż wiele krajów nie spełniło go.
Harmonogram wprowadzania Euro
Do 30 VI 1997
* Ustanowienie Euro jako jednostki pieniężnejKomisja - Rada
* Podpisanie paktu stabilizacyjnegoKomisja - Rada
* Ustanowienie Mechanizmu kursów wymiany MkIIEMI - Rada Europejska
* Określenie przyszłych instrumentów polityki monetarnej EMI
* Ustalenie wzorów monet Komisja - RE
IV-V 1998
* Kwalifikacja członków do Unii Ekonomicznej i Walutowej - Rada Europejska
1998
* Utworzenie Europejskiego Banku Centralnego i powołanie Zarządu - Rada (tylko członkowie EMU)
* Rozpoczęcie produkcji Eurobanknotów i Euromonet - Rada i państwa członkowskie
* Przyjęcie niezbędnej legislacji drugorzędnej - Komisja- Rada
1 I 1999
* Nieodwołalne usztywnienie kursów walutowych i wejście w życie przepisów dotyczących Euro
* Określenie i wykonanie jednolitej polityki pieniężnej w Euro - ESBC
* Zagraniczne operacje pieniężne w Euro - ESBC
* Emisja długu publicznego w Euro - Państwa członk, Komisja i ESBC
Do 1 I 2002 (najpóźniej)
* Wprowadzenie Euro do systemu bankowego i finansów - Państwa członkow, Komisja
* Uczestnictwo całej gospodarki we wprowadzanych zmianach
1 I 2002
* Początek cyrkulacji Eurobanknotów - ESBC
* Początek cyrkulacji Euromonet - Państwa członkow
* Pełna zamiana na Euro administracji publicznej
Do 1 VII 02
* Zakończenie legalnego statusu banknotów i monet - Państwa członkowskie
Korzyści związane z wprowadzeniem EURO
1. Korzystanie z jednego pieniądza umożliwia przedsiębiorstwom zredukowanie kosztów swej działalności.
2. Wyeliminowanie niepewności wynikającej ze zmienności kursów
3. Większa przejrzystość rynku dla przedsiębiorstw i konsumentów (możliwość porównywania cen)
4. Możliwość odejmowania optymalnych decyzji co do wyboru miejsca sprzedaży jak i zakupu towarów i usług
5. Możliwość posługiwania się stabilnym pieniądzem
6. Dzięki Euro powstanie w pełni rozwinięty rynek finansowy, na którym zawieszona konkurencja, korzystniejsze warunki
7. Rozwój powiązań handlowych i kapitałowych - dalsza integracja krajów Unii
8. Zmniejszenie zależności od dolara
Koszty związane z wprowadzeniem EURO
1. Utrata suwerenności narodowej w sferze pieniężnej
2. Utrata możliwości wykorzystywania kursu walutowego jako instrumentu polityki gospodarczej
3. Wyrzeczenia społeczne związane ze spełnieniem kryteriów konwergencji (obniżenie inflacji, deficytu budżetowego i długu publicznego).
WSPÓLNA POLITYKA ROLNA
3 zasady wspólnej polityki rolnej
1. Wspólny rynek rolny (zniesienie ceł wewnątrz Unii, wspólne ceny, standardy administracyjne, weterynaryjne)
2. Wspólnotowe preferencje (preferowane produkty Unii, eliminowane produkty z krajów trzecich)
3. Finansowa solidarność
Cele wspólnej polityki rolnej
* Powiększenie produkcyjności rolnictwa (postęp techniczny, podnoszenie kwalifikacji siły roboczej)
* Zapewnienie ludności rolnej godziwego poziomu życia poprzez zwiększenie dochodu na osobę
* Stabilizacja rynków danego produktu
* Zapewnienie zaopatrzenia w produkty rolne
* Zapewnienie rozsądnych cen dla konsumentów
Sposobem na realizację Wspólnej Polityki Rolnej była wspólna organizacja rynków rolnych realizowana przez:
* Zniesienie ograniczeń w handlu produktami gleby, lasu i morza
* Wspólne ceny
* Wspólne reguły konkurencji
* Zbliżanie przepisów administracyjnych, weterynaryjnych i sanitarnych
* Uprzywilejowanie produktów krajów członkowskich
* Ograniczenie importu tańszych artykułów rolnych z krajów trzecich (poprzez cła i opłaty wyrównawcze)
* Dotacje dla artykułów rolnych eksportowanych za granicę
4 TYPY ORGANIZACJI RYNKÓW ROLNYCH:
1. wewnętrzna interwencja (skup) i zewnętrzna ochrona (cła i opłaty wyrównawcze) - rynek zbóż, masła, mleka, cukru, wołowiny i wina stołowego
2. Zewnętrzna ochrona bez interwencji wewnętrznych - jaja, drób, wina markowe, kwiaty, owoce i warzywa
3. Dopłaty do cen produktów przetwarzanych (dopłaty do przetworów wyprodukowanych z produktów unijnych- rzepak, słonecznik, bawełna, groch, orzeszki ziemne
4. Inne formy pomocy - len, konopie, chmiel
Wspólny system cen:
> Raz do roku ustalana jest cena wskaźnikowa na każdy produkt rolny (cena orientacyjna, bazowa)
> Cena interwencyjna- cena skupu gwarantowana przez Unię, wynosi do min 70% wartości ceny bazowej
> Cena importowa - z opłatami wyrównawczymi
> Cena eksportowa (z dopłatą UE)
KRYZYS WPR (spowodowany nadwyżką rolną) - REFORMA WPR
1985 - obniżenie ceny skupu mleka, cen zboża, roślin oleistych, wołowiny, tytoniu
* współodpowiedzialność rolników za nadwyżki
* zaproponowano zostawienie odłogiem 20% pól na okres 5 lat w zamian za wcześniejsze przejście na emeryturę ( 55 lat) + premia 15 tys. EURO na rok
* ustalono limity powierzchni ziemi uprawnej i ilości zwierząt hodowlanych na 1 gospodarstwo
* dodatkową produkcję opodatkowano (mleko, zboże, mięso), co doprowadziło do zerowych i ujemnych cen)
* rolnicy którzy produkują mniej niż wynosi średnia sektora są zwolnieni z ugoru ziemi i otrzymują pomoc dodatkową.
INTEGRACJA POLSKI Z UNIĄ EUROPEJSKĄ
Dla procesu dostosowań w Polsce do wymogów Unijnych duże znaczenie miało wydanie Białej księgi. Przygotowana była przez Komisję Europ. W ramach strategii przedczłonkowskiej.
1988 - nawiązano stosunki dyplomatyczne między Polską a WE. Rozpoczęto negocjacje w sprawie umowy o handlu oraz współpracy gosp.
1989 - przyznanie Polsce i Węgrom pomocy gosp. Utworzono przedstawicielstwo RP przy WE w Brukseli (Jan Kułakowski pierwszym ambasadorem). Nieoficjalne rozmowy o stowarzyszaniu Polski ze Wspólnotami.
1990 - warunki przystąpienia do rokowań w sprawie stowarzyszenia:
-reformy polityczne i gosp.
-rządy prawa
-przestrzeganie praw człowieka
-demokratyczne wybory
-gospodarka rynkowa
Oficjalny wniosek o rozpoczęcie negocjacji umowy o stowarzyszeniu z WE
Podpisanie umowy ramowej w sprawie pomocy dla Polski.
Stworzony przedstawicielstwo Komisji Europ. W Polsce.
16.12.1991 w Brukseli podpisano Układ Europ. - Leszek Balcerowicz. Była to jednostronna deklaracja, gdyż określone w niej, że członkostwo w Wspólnocie jest celem wyłącznie Polski, a nie obu stron
1992 - ustawa o ratyfikacji Układu Europ. W Sejmie
Parlament Euop. Aprobuje tekst Układu
Ratyfikacji Układu Europ. Przez prezydenta RP
21-22.06.1993 - szczyt Unii w Kopenhadze. Ustalono, że członkami mogą zostać państwa, które spełniają kryteria.
8.04.1994 - w trakcie spotkania Rady Europ. Andrzej Olechowski złożył w imieniu Rządu oficjalny wniosek o członkostwo w UE. Stanowiło to początek procedury akcesyjnej. Rada zwróciła się do Komisji o przygotowanie opinii o wniosku Polski
1996 - utworzono Komitet Integracji Europ.
1997 - Rada Europ. Podejmuje decyzję o rozpoczęciu procesu rozszerzania
31.03.1998 - rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych z 6stka państw w tym Polską. Szef zespołu Negocjacyjnego w Pl (Jan Kułakowski)
27.04.1998 - rozpoczęto procedurę przeglądu prawa krajowego pod katem zgodności z prawem WE. Ustalono zakres rozbieżności. Polska zaczęła przygotowywać stanowiska negocjacyjne.
1.09.1998 - Polska złożyła pierwsze siedem stanowisk.
16.12.1999 - Polska przekazała ostatnie stanowiska negocjacyjne. W tym momencie następuje tymczasowe zamknięcie negocjacji. Do końca grudnia 2001 zamknięto tymczasowo 20 obszarów negocjacji.
Po uzgodnieniu traktatu akcesowego ma miejsce jego parafowanie przez państwo kandydujące i państwa członkowskie UE. Dokument jest przesyłany do parlamentu Europ. W celu zatwierdzenia absolutną większością głosów. Rada UE przyjmuje go jednomyślnie. Traktat akcesowy podlega ratyfikacji przez wszystkie umawiające się państwa zgodnie z wymogami konstytucyjnymi. Po ratyfikacji traktat wchodzi w życie.
Negocjacje akcesyjne toczą się w 29 obszarach negocjacyjnych. W Polsce największe trudności nastręczają negocjacje w obszarach: swoboda przepływu kapitału i rolnictwo.
ZASADY NEGOCJAJI Z UNIĄ EUROPEJSKĄ
1. Stanowisko stron wobec problemu negocjacyjnego w jednym obszarze nie wpływa na stanowiska w innych obszarach
2. Uzgodnienia częściowe osiągnięte podczas negocjacji nie są traktowane jako ostateczne dopóki umowa nie zostanie uzgodniona w całości.
3. Państwo kandydujące na wstępie negocjacji deklaruje wolę przyjęcia całego dorobku prawnego UE.
4. Propozycje okresów częściowych może zgłosić UE albo państwo kandydujące.
5. Strony biorące udział w negocjacji łączy wspólny cel polegający na wzmocnieniu państwa kandydującego tak by mogło ono najlepiej korzysta z praw i wywiązywać się z obowiązków członkostwa.
SEKWENCJA DZIAŁAŃ DO CZŁONKOSTWA
1. 1.Złożenie wniosku przez kandydata radzie UE
2. Wniosek rady o przygotowanie o przygotowanie opinii (AVIS) przez Komisję Europ.
3. Obrady Radu UE i przyjęcie decyzji o rozpoczęciu rokowań z kandydatem
4. Otwarcie negocjacji w sprawie członkostwa
5. Zakończenie negocjacji
6. Wydanie zgody na członkostwo przez Parlament Europ.
7. Podpisanie traktatu w sprawie akcesji
8. Ratyfikacja traktatu o członkostwie przez Parlamenty Krajowe i Parlament Europ.
9. Przyjęcie kraju aplikującego w poczet krajów UE
PARLAMENT RP - sprawuje polityczną kontrolę nad procesem negocjacji akcesyjnych oraz dokonuje implementacji zobowiązań akcesyjnych.
PODZESPOŁY ZADANIOWE - Międzynarodowe Zespoły ds. przygotowania negocjacji akcesyjnych z UE przygotowują projekty stanowisk negocjacyjnych.
ZESPÓŁ NEGOCJACYJNY - odpowiada za przygotowanie i realizację strategii negocjacyjnej, opracowanie stanowisk negocjacyjnych i innych dokumentów negocjacyjnych.
KOMITETE Integracji Europejskiej - rekomenduje stanowiska negocjacyjne i zmiany w stanowiskach Radzie Ministrów
Rada Ministrów - zatwierdza strategię negocjacyjną, stanowiska negocjacje i zmiany w stanowiskach negocjacyjnych
Prezes Rady Ministrów - w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych, z głównym negocjatorem, sekretarzem Komitetu Integracji Europ. Podejmuje kierunkowe decyzje związane z procesem negocjacyjnym.
KORZYŚCI Z PRZYSTAPIENIA POLSKI do UE
- zwiększenie bezpieczeństwa, możliwość odwołania się do organów UE
- swoboda przemieszczania się
- poprawa środowiska naturalnego (wysokie standardy unijne)
- restrukturyzacja gospodarki
- napływ kapitału do Pl
- nowe miejsca pracy
- wzrost przedsiębiorczości
- kredyty
- wzrost konkurencyjności
- wzrost atrakcyjności placówek kulturalnych
- awans cywilizacyjny dla Polski
- umocnienie systemu demokratycznego
- dostęp młodzieży do nowoczesnego systemu kształcenia
KOSZTY PRZYSTAPIENIA DO UE Polski
- utrata suwerenności
- integracja państw UE z naszą polityką
- utrata narodowej waluty
- przypływ emigrantów
- odpływ specjalistów
- szerzenie patologii
- spadek eksportu, wzrost importu
- rozpad zakładów monopolowych
- wykup ziemi przez obcokrajowców
- wzrost bezrobocia
- wzrost bankructwa
- większe problemu z uzyskaniem kredytów i pożyczek
- napływ obcokrajowców
- uzachodnienie kulturalne
- spadek tradycji
NEGOCJACJE
Każdy z krajów traktowany jest indywidualnie. Negocjacje dotyczące rozszerzenia Unii odbywają się podczas międzynarodowej Konferencji Akcesyjnej. Negocjatorami ze stron UE w czasie MKA są wszystkie państwa członkowskie.
NEGOCJACJE AKCESYJNE - różnią się od tradycyjnych negocjacji:
* obydwie strony biorące udział w negocjacjach łączy wspólny cel - wzmocnienie państwa kandydującego tak, by mogło ono najlepiej korzystać z praw oraz wywiązywać się z obowiązków wynikających z członkostwa UE
* państwo kandydujące do UE negocjuje z 15stoma państwami członkowskimi, zaś Komisja Europ. Spełnia rolę pośrednika między państwami kandydującymi a członkowskimi
* wdrożenie standardów unijnych wiąże się z dużymi nakładami finansowymi
* negocjacje akcesyjne służą tez ustaleniu wkładu kraju ubiegającego się o członkostwo w UE do Budżetu Ogólnego Wspólnot
FUNDUSZE
Program PHARE (Program Pomocy na Rzecz Restrukturyzacji w Polsce i na Węgrzech)- instrument finansowy w UE wspomagający państwa Europy Środkowej w ich transformacjach z ekonomicznego i politycznego systemu centralnego w zdecentralizowaną gospodarkę rynkową. Wspiera też reintegrację gosp. I społ. Z resztą świata (w szczególności z UE) Utworzony w 1989 dla Pl, Węgier. Do końca 1999r. programem tym objęto 13 państw. Ogólnym celem jest pomoc krajom kandydującym w przygotowaniu do wejścia do UE. Program jest ukierunkowany na proces integracji, koncentrujący się na wspieraniu priorytetów, które pomogą państwom kandydującym wypełnić kryteria kopenhadzkie. Komisja opublikowała w 1998 dokument "Partnerstwo dla Członkostwa" dla każdego z krajów kandydujących z Europy Śr-wsch. W jednym dokumencie zebrane są obszary priorytetowe, w których kraj kandydujący musi dokonać postępu, aby osiągnąć stopień gotowości niezbędny do wstąpienia do UE. "Partnerstwo dla członkostwa" jest uzupełniane o dokument "Narodowy Program Przygotowania do Członkostwa" Przygotowany prze kraj partnerski, gdzie określono szczegółowo jakie zobowiązania każdy z krajów, aby wypełnić kryteria kopenhadzkie. Pomoc w ramach Phare ma charakter dotacji. W latach 1990-95 skierowana była głownie na sfinansowanie szkolenia kadr i restrukturyzacji gospodarczej. Oprócz tego z funduszu Phare można sfinansować:
* projekty pilotażowe
* reformy społeczno i polityczne
* dostosowanie prawa państwa do prawa Unii
* do 10% budżetu Phare może być przeznaczone na pomoc humanitarną
Polska straciła 34mln ECU z powodu odrzucenia 14projektów przez Komisje UE, które nie odpowiadały wymogom UE. Program Phare odegrał ważna rolę w:
* sektorze transportowym
* programie rozwoju gosp.
* Odbudowy zniszczeń powodziowych
* Ochrony środowiska
ISPA (Przedakcesyjny Instrument Polityki Strukturalnej) - pomoc w ramach tego funduszu ma przyczynić się do lepszego przygotowania krajów stowarzyszonych do członkostwa w UE w dziedzinie ochrony środowiska i transportu. Pomoc ta obejmuje finansowanie w następujących formach.
- projektów inwestycyjnych
- technicznie i finansowo niezależnych faz projektów
- grup projektów
- systemów projektów ściśle ze sobą powiązanych
Całościowy koszt przedsięwzięcia nie może być niższy niż 5mln EURO. Podział środków w ramach ISPA dla poszczególnych beneficjentów odbywa się na podstawie takich klientów jak
- wielkość populacji
- PKB per capita mierzonego parytetem siły nabywczej ludności
- Powierzchni kraju
Pomoc w ramach ISPA może przyjąć formę:
- bezpośrednia pomoc bezzwrotna
- pomoc zwrotna
- inna forma pomocy
Preferowanymi obszarami wsparcia w ochronie środowiska w Pl są:
Gospodarka ściekowa, odpady, ochrona powietrza, woda pitna. Potencjalnymi beneficjalnymi są samorządy terytorialne, organizacje samorządowe i inne podmioty publiczne.
fundusze strukturalne - są to trzy fundusze, którymi zawiaduje Komisja Europejska - Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji dla Rolnictwa, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny. Cele tych funduszy zostały określone w Jednolitym Akcie Europejskim i działają na zasadach: a) koncentracji środków finansowych w wymiarze finansowym i geograficznym b) uzupełnianie środków krajowych w celu realizowania programów c) zaangażowanie w programy strukturalne d) wzmacnianie systemów kontroli
Europejski Trybunał Praw Człowieka (European Court of Human Rights) - został powołany w 1950r. na podstawie Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Rozpatruje wszelkie sprawy przekazywane mu przez państwa sygnatariuszy lub Europejską Komisję Praw Człowieka (obecnie niższa izba Trybunału). Swoje decyzje i sprawozdania przekazuje Komitetowi Ministrów Rady Europy, który zajmuje się egzekucją wyroków. Od 1998r. Trybunał składa się z 40 sędziów wybieranych na 6 lat.
harmonizacja prawa z prawem unijnym - proces dostosowania prawa danego kraju członkowskiego lub kandydująego do prawa wspólnotowego. Dorobek prawny UE, który państwo kandydujące jest zobowiązane przyjąć liczy ok. 22 tys. przepisów znanych pod nazwą acquis communautaire. Instytucją koordynującą harmonizację prawa panstw kandydujących jest TAIEX. Harmonizacja nie stanowi formalnego warunku członkostwa w UE, jednak w praktyce proces ten jest niezbędny i jako określony w układach o stowarzyszeniu konieczny do rozpoczęcia przez Komisję Europejską negocjacji akcesyjnych z danym państwem. Acquis communautaire musi być zaakceptowane bez zastrzeżeń, możliwe są jednak tzw. okresy przejściowe na harmonizację prawa w pewnych dziedzinach
TRAKTATY
traktat paryski - został podpisany w Paryżu 18.04.1951, z inicjatywy Roberta Schumana i jego planu. 6 państw: RFN, Francja, Włochy, Belgia, Luksemburg, Holandia i dotyczył ustanowienia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Traktat zawierał także ustalenia dotyczące stosunków między RFN, a panstwami zachodnimi. Przewidywał także rozszerzenie o RFN NATO i Unii Zachodniej.
taktaty rzymskie - impulsem do podpisania traktatów rzymskich był raport Spaaka przedstawiający koncepcję rozszerzenia integracji europejskiej w zakresie ekonomicznym. 25.03.1957 zostały podpisane przez państwa szóstki (kraje tworzące EWWiS) traktaty rzymskie: Traktat o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i traktat o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Weszły w życie 1.01.1958r. W skład traktatów rzymskich weszła także Umowa w sprawie wspólnych instytucji, która zakłada fuzje zgromadzeń parlamentarnych trzech Wspólnot i utworzenie Europejskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (Parlament Europejski) oraz łącząca trzy trybunały Wspólnot we wspólny Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Traktaty rzymskie przewidziały także rozwój współpracy gospodarczej między państwami sygnetariuszmi oraz eliminowanie ceł i wszelkich barier w swobodnym przepływie osób, kapitału, towaru i usług. Traktaty rzymskie określiły kierunek i stały się fundamentem integracji europejskiej.
Traktat w Brukseli - 1977r powstanie TRK
traktat o Unii Europejskiej (traktat z Maastricht) - traktat przyjęty na konferencji międzyrządowej w Maastricht, w grudniu 1991r. (podpisany 7.02.1992). Głównym celem traktatu było stworzenie Unii Europejskiej. traktat połączył uregulowania dot. Unii Gospodarczej i Walutowej z traktatem o ustanowieniu EWG (Wspólnota Europejska) i włączenie do traktatu regulacji o współpracy w zakresie polityki sprawiedliwości i spraw wewnętrznych i o unii politycznej. Główne osiągnięcia TUE, to: stworzenie podstaw do urzeczywistnienia Unii Gospodarczej i Walutowej, prawne usankcjonowanie przestrzegania Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa, rozszerzenie obszaru oddziaływania Wspólnot, wprowadzenie obywatelstwa Unii Europejskiej, wzmocnienie prerogatyw Parlamentu Europejskiego, zacieśnienie współpracy w ramach polityki wewnętrznej i wymiaru sprawiedliwości. W ramach TUE przewidziano możliwość jego rewizji, czego w istocie dokonał traktat amsterdamski w 1996r.
traktat amsterdamski - dokument opracowany na konferencji 29.03.1996 - 17.06.1997 w Amsterdamie, poddaje rewizji dotychczasowe prawo traktatowe Unii Europejskiej. Nowelizacja w zakresie praw podstawowych objęła: a) możliwość zastosowania sankcji na państwa członkowskie, które nie przestrzegają praw człowieka i zasad demokracji, b)zwalczanie wszelkiej dyskryminacji przez Radę c)obowiązek ochrony środowiska przez wszystkie państwa d) uznanie zwalczania bezrobocia za jeden z priorytetów UE i zawarcie tego w prawie traktatowym, d)ustalenia odnośnie obywatelstwa UE - nie zastępuje ono obywatelstwa narodowego, a jedynie go dopełnia. Traktat amsterdamski znowelizował i zmodernizował pracę instytucji Unii Europejskiej, wprowadził nowe prerogatywy i nową procedurę "zaawansowanej współpracy". Do prawa traktatowego zostały włączone m.in. rozdziały dotyczące zatrudnienia (wspólna koordynacja polityki zatrudnienia), Protokuł socjalny przyjęty w Maastricht, tzw. zdania petersberskie (misje humanitarne, ewakuacyjne i misjie pokojowe wykonywane przez siły zbrojne w ramach UZE). Wprowadzono także modyfikacje w zakresie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.
Cele traktatu Amsterdamskiego
1. Wspieranie zatrudnienia oraz zapewnienie obywatelom podstawowych praw
2. Usunięcie pozostałych przeszkód w przepływie osób oraz wzmocnienie ich bezpieczeństwa (wspólna polityka wizowa, azylowa i migracyjna ).
3. Zapewnienie UE właściwego miejsca na arenie międzynarodowej (propozycja współpracy z Unią Zachodnio- europejską).
4. Usprawnienie struktury instytucjonalnej Unii w perspektywie jej rozszerzenia (ograniczono liczbę członków komisji europejskiej).
Traktat w Nicei - 12.2000r. - dotyczył reform Unii w obliczu rozszerzenia
zasada subsydiarności (subsydiarity principle) - subsydiarność to pojęcie oznaczające, że zbiorowości większe, bardziej zorganizowane, powinny interweniować w danej sprawie jedynie wówczas, gdy ich działania będą dużo skuteczniejsze niż działania zbiorowości mniejszych, gorzej zorganizowanych. Zasada ta na szczeblu międzynarodowym oznacza, że Unia Europejska będzie działała w zakresie, który nie należy do jej bezpośrednich kompetencji, tylko w wypadku gdy konkretne działania i cele nie mogą być wystarczająco dobrze zrealizowane i osiągnięte przez państwa członkowskie osobno, a interwencja Wspólnot będzie zapewniała większą skuteczność i lepsze wyniki. Zasada subsydiarności gwarantuje więc zapobieganie nadmiernej interwencji Wspólnoty w sprawy danych krajów członkowskich. Dzięki tej zasadzie Wspólnota rozwija także działalność władz lokalnych i samorządowych państw członkowskich i euroregionów.
PANSTWA CZŁONKOWSKIE I STOWARZYSZONE Z UNIA.
1952-Wspólnoty Europ. skł. się z 6 państw: Niemcy,Francja,Włochy,Belgia,Holandia Luksemb.
1972-nastepny etap rozszerzenia,ale wszedł w życie od 1 stycznia 1973.
1973-9 państw:doszły Dania,Irlandia i Wlk. Bryt.-pretendowała tez Norwegia ale nigdy nie weszła
1981-dołącza się Grecja.
1986-12 panstw :Hiszpania i Portugalia-moment przełomowy -doszły państwa słabiej rozwinięte.
1990-landy wschodnich Niemiec.
1995-ostatni rok rozszerzenia-pretendowały:Austria,Finlandia,Szwecja i Norwegia-znow nie-refr.
W Europie zachodniej poza Unią pozostały więc: Szwajcaria, Islandia i Norwegia.
Członkostwo z Unią od 1964r. ma podpisana Turcja,ale ze wzgl. Polit. i gosp. wciąż czeka na wejście. Od 1970 roku stowarzyszona jest Malta, od 1972 Cypr, w 1991 umowy stowarzyszeniowe podpisały: Polska, Węgry i Czechosłowacja, z której po rozpadzie pretendują tylko Czechy. W 1993 Rumunia i Bułgaria, w 1995 Estonia, Litwa, Łotwa i od 1996 Słowenia. Słowenia czeka najkrócej a jest w grupie państw, które w pierwszej kolejności są brane pod uwagę w kolejnym etapie rozszerzania.
AGENDA 2000
Jest to plan działań dotyczący strategii przedakcesyjnej dla Europy środkowej i wschodniej.
Określa on:
> ocenę stopnia przygotowania państw chcących przystąpić do UE pod względem ekonomicznym i politycznym
> koncepcję strategii przedczłonkowskich
> budżet na lata 2000-2006, zawiera wykaz środków na pomoc dla państw oczekujących na wejście do UE
> reformę instytucjonalną
1



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Integracja Europejska

190 IP banned